Zarys strategii rozwoju PKEO

 

Etapy realizacji przedsięwzięcia „Podkarpacki Klaster Energii Odnawialnej":

 

- powołanie jednostki prawnej reprezentującej Klaster, tj. Stowarzyszenia Podkarpacka Ekoenergetyka

- rozwój kompetencji członków - założycieli Klastra w zakresie innowacyjności, przedsiębiorczości oraz komercjalizacji badań naukowych

- rozwój platformy informatycznej oraz narzędzi i instrumentów komunikacji wewnątrz Klastra, jak również z jego otoczeniem

- promocja i pozyskiwanie nowych partnerów Klastra w regionie podkarpackim, kraju, krajach ościennych i krajach członkowskich UE

- realizacja wspólnych projektów i inicjatyw.

Etapy budowy Klastra: „Podkarpacki Klaster Energii Odnawialnej":

1. Ustanowienie Grupy Inicjatywnej składającej się z przedstawicieli kluczowych podmiotów/ inicjatorów przedsięwzięcia, poprzez podpisanie porozumienia wyrażającego intencję partnerów do ustanowienia klastra. W przypadku naszego Klastra zastała ustanowiona w ostatnim kwartale 2010 roku;

2. Ustanowienie sieci współpracy poprzez podpisanie deklaracji przez wszystkie podmioty akceptujące cele działalności klastra i wyrażające gotowość uczestniczenia w jego działaniach. Deklaracji otwartej dla innych podmiotów, które wyrażą gotowość przystąpienia do klastra. Wyrażana w początkowej fazie, poprzez aktywny udział w czterech roboczych spotkaniach, a następnie poprzez podpisanie deklaracji członka Stowarzyszenia Podkarpacka Ekoenergetyka. W przypadku naszego Klastra spotkania robocze były realizowane z aktywnym udziałem przedstawicieli firm – potencjalnych członków Klastra, oraz przedstawicieli świata nauki;

3. Ustanowienie platformy komunikacji i wymiany informacji.

Działanie 1. Uruchomienie serwisu internetowego informującego o powołaniu klastra, prezentującego jego cele oraz profile wszystkich członków klastra.

Działanie 2. Uruchomienie systemu wymiany informacji z wykorzystaniem Internetu.

Działanie 3. Ustanowienie harmonogramu stałych spotkań dotyczących organizacji klastra, prac nad strategią działania, planu działań mających na celu przyciągnięcie większej liczby członków, itp. Na dzień dzisiejszy opracowano stronę internetową spełniającą zadania z zakresu promocji Klastra, jak również platformy wymiany informacji między Partnerami Klastra (http://energia.rzeszow.pl/);

4. Identyfikacja wspólnych przedsięwzięć - zidentyfikowanie najpilniejszych projektów niezbędnych do realizacji w pierwszym okresie funkcjonowania klastra na podstawie analizy SWOT sektora. Analizę SWOT Podkarpackiego Klastra Energii Odnawialnej przedstawiono w opracowanej ekspertyzie;

5. Podjęcie działań promocyjnych - opracowanie materiałów promocyjnych, promujących klaster i usługi świadczone przez jego członków. Opracowanie wspólnego logo, promocja w kraju i za granicą. Obecnie mają one charakter „nieformalny" poprzez udział animatorów Klastra w konferencjach krajowych (organizowanych m. in. przez RARR) i zagranicznych (we Francji, Austrii, na Ukrainie) oraz targach. Logo jest przewidziane do opracowania po uzyskaniu unijnego wsparcia finansowego;

6. Instytucjonalizacja inicjatywy klastrowej poprzez powołanie i zarejestrowanie podmiotu zarządzającego klastrem. W czerwcu 2011 roku odbyło się spotkanie założycielskie Stowarzyszenia Podkarpacka Ekoenergetyka.

7. Uruchomienie pakietu usług świadczonych na rzecz członków klastra.

Działanie 1. Identyfikacja potrzeb członków klastra w zakresie szkoleń, usług doradczych i usług specjalistycznych.

Działanie 2. Określenie sposobu realizacji i finansowania tych usług.

Działanie 3. Opracowanie systemu świadczenia usług na rzecz członków klastra przez podmiot zarządzający;

Etap przewidziany do realizacji po uzyskaniu wsparcia finansowego.

8. Opracowanie strategii rozwoju klastra.

Etap przewidziany do realizacji w ramach Programu finansowanego przez UE;

9. Opracowanie planu działania.

Działanie 1. Ustanowienie sposobu zarządzania wdrażaniem strategii.

Działanie 2. Opracowanie działań/projektów podejmowanych przez członków klastra, samodzielnie lub we współpracy, dla realizacji wspólnej strategii rozwoju, określenie harmonogramu ich realizacji i źródeł finansowania.

Działanie 3. Ustanowienie sposobu zarządzania know how w ramach klastra.

Etap przewidziany do realizacji w ramach Programu finansowanego przez UE;

10. Skoordynowane wdrożenie planu działania - realizacja przyjętego planu działania klastra.

11. Systemowe monitorowanie i okresowa ewaluacja efektów podejmowanych działań.

Działanie 1. Określenie zasad monitorowania działalności klastra, przyjęcie odpowiednich wskaźników.

Działanie 2. Okresowa ewaluacja/ocena realizowanego planu działania i efektów osiąganych przez klaster jako całość i jego poszczególnych członków.

Szczególnym rodzajem pożądanych współcześnie partnerstw jest klaster. Klastry, różnią się od tradycyjnych systemów produkcyjnych tym, że istotne jest tam partnerstwo i współpraca nie tylko między firmami, ale również między firmami i jednostkami naukowo badawczymi. Uwzględniając zaś, społeczne aspekty funkcjonowania klastrów – kwestie zaufania, budowania nowych relacji między firmami, zacieśniania współpracy nie tylko w sensie biznesowym, ale także ludzkim – struktury te można uznać za wyjątkowo cenną i zaawansowaną formę powiązań między podmiotami gospodarczymi.

W przypadku Podkarpackiego Klastra Energii Odnawialnej zastosowano model bezpośredniej realizacji zakładający, że partnerzy powołują osobny podmiot prawny - w naszym przypadku stowarzyszenie - który staje się partnerstwem. Zgodnie z założeniami tego modelu, partnerstwo opracowuje cele strategiczne, programy oraz zajmuje się uzyskiwaniem środków finansowych i ich racjonalnym zagospodarowaniem. Tego typu podejście określa się jako podejście oparte na działaniu.

Zgodnie z przyjętą przez animatorów Klastra formułą działania, podjęto prace na rzecz powołania Stowarzyszenia Podkarpacka Ekoenergetyka oraz złożono wniosek w PARP na dotację unijną zarezerwowaną na realizację klastra w początkowej fazie. Podstawowym celem inicjowanego Stowarzyszenia jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, doradcza i edukacyjna w zakresie szeroko rozumianej ekoenergetyki, zmierzająca do poprawy lokalnego i regionalnego bezpieczeństwa energetycznego poprzez zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w produkcji energii oraz zwiększenie efektywności energetycznej dotychczas stosowanych rozwiązań technologicznych z wykorzystaniem idei partnerstwa. Pełni ono funkcje nadrzędną nad Klastrem.

Celem Partnerów Klastra jest stworzenie sieci powiązań podmiotów pod nazwą Podkarpacki Klaster Energii Odnawialnej. Chodzi głównie o stworzenie stałych struktur powiązań kooperacyjnych pomiędzy podmiotami z makroregionu Polski Wschodniej związanymi z odnawialnymi źródłami energii. Podjęte działania mają prowadzić do stworzenia platformy współpracy innowacyjnych firm działających w branży energii odnawialnej (EO), instytucji korzystających z EO, wyższych uczelni oraz władz regionalnych. Istotnym zamierzeniem Partnerów jest efektywne i synergiczne wykorzystanie kompetencji członków Klastra oraz kapitału ludzkiego Uniwersytetu Rzeszowskiego dla wspólnego opracowania wniosków aplikacyjnych pozwalających na uzyskanie środków przeznaczonych do realizacji innowacyjnych przedsięwzięć w branży odnawialnych źródeł energii (OZE):

• organizacja i uruchomienie sieci współpracy połączone z wdrożeniem platformy komunikacji partnerów,

• rozwój kooperacji nauki i gospodarki,

• opracowanie, analiza i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w obszarze energetyki odnawialnej,

• kształcenie specjalistów w zakresie najnowszych technologii, analiz rynkowych, rachunku ekonomicznego i uwarunkowań prawnych dotyczących energii odnawialnej,

• integracja uczelni, przedsiębiorstw i instytucji samorządowych,

• dynamizowanie rozwoju społeczno-gospodarczego regionu podkarpackiego.

Wybrany model partnerstwa wskazuje z jednej strony na wysokie walory kapitału intelektualnego stanowiącego zasób jednostek inicjujących Klaster, z drugiej zaś, wysoki stopień prawdopodobieństwa realizacji/powodzenia tej inicjatywy. Wskazuje bowiem, na chęć realizacji – popartą wysoką aktywnością animatorów prezentowanej inicjatywy - przedsięwzięcia istotnego z punktu widzenia zapewnienia w długookresowej perspektywie lokalnego i regionalnego bezpieczeństwa energetycznego.

Istotnym są efekty ekonomiczne i społeczne. Na świecie i w Europie Zachodniej, klastry są traktowane jako determinanty wzrostu i rozwoju gospodarczego w skali lokalnej oraz regionalnej. Klastry, rozumiane jako struktury współpracy przedsiębiorców danej branży z jednostkami naukowymi oraz administracją samorządową w regionie, dają możliwość zacieśnienia współpracy przedsiębiorców działających lokalnie, co powoduje rozwój nie tylko ich i całej branży, ale także rozwój regionu, na którym są zlokalizowane. Podkarpacki Klaster Energii Odnawialnej będzie tworzył sieć współpracy pomiędzy regionami Polski Wschodniej. Beneficjentami prezentowanego przedsięwzięcia są przedstawiciele branży energetyki odnawialnej, podmioty działające w sektorze usług i/lub technologii strategicznych z punktu widzenia regionu Polski Wschodniej: producenci energii, dostawcy rozwiązań dla branży energetycznej, a także integratorzy rozwiązań z obszaru energii odnawialnych oraz podmioty wspierające działania Klastra. Dzięki współpracy przedsiębiorstw, wyższych uczelni i władz samorządowych w ramach Klastra ma wzrosnąć poziom innowacyjności rozwiązań stosowanych w branży energetycznej. Wzrost tej innowacyjności pozytywnie wpłynie na gospodarczy rozwój Polski Wschodniej.

Potencjalne rezultaty związane z działalnością Klastra, to między innymi:

- tworzenie się specjalistycznego rynku pracy,

- poprawa współpracy podmiotów na poziomie lokalnym, wewnątrz- i międzyregionalnym,

- przyspieszenie procesu uczenia się organizacji

- tworzenie „wiedzy ukrytej",

- przyciągnięcie nowych firm,

- przyciąganie wykwalifikowanych pracowników,

- przyspieszenie przepływu informacji i wiedzy (ukrytej),

- usprawnienie koordynacji działalności biznesowej,

- promocja regionu.

Realizacja przedsięwzięcia typu klaster związana jest bezpośrednio z zarządzaniem zmianą w organizacjach będących członkami klastra i wyborem określonej strategii dokonywania zmian. Najbardziej pożądaną w przypadku klastrów jest strategia ewolucji, gdzie wdrażanie zmiany ma charakter etapowy, rozłożony w czasie. Ponadto charakteryzuje się ona znacznym udziałem pracowników w procesie przygotowywania nowych rozwiązań. Taki rodzaj strategii jest charakterystyczny dla naszego Klastra. Przedsięwzięcia podejmowane dla jego istnienia w przestrzeni gospodarczej Podkarpacia mają charakter etapowy, chociażby ze względu na istniejące procedury formalno-prawne związane z pozyskaniem unijnych środków finansowych na inicjatywy typu klaster, czy potrzebę rozłożenia w czasie roboczych spotkań przedstawicieli świata biznesu i nauki w celu zawiązania Stowarzyszenia Podkarpacka Ekoenergetyka.

 

Opracowanie: dr Małgorzata Lechwar

Odsłony: 3166